Ysbrydion Dyffryn Conwy 

Mae cyfoeth o hanes a chwedlau yn y pentrefi a’r trefi ar hyd Rheilffordd Dyffryn Conwy.  Mae cestyll a thai sy’n dyddio’n ôl cannoedd o flynyddoedd; hen eglwysi, mynwentydd a mwynfeydd sydd wedi bod yn rhan o’r tir ers cyn cof.

Ni fydd unrhyw syndod felly, o ddysgu bod Gogledd Cymru yn fan sy’n llawn gweithgarwch goruwchnaturiol.  Os ydych chi’n credu mewn ysbrydion neu beidio, mae straeon mynachod bygythiol, ysbrydion drygionus ac eneidiau coll trist yn ddiddorol hyd yn oed os nad ydych yn eu coelio.

Os ydych yn mynd ar daith ar hyd Rheilffordd Dyffryn Conwy, dyma ychydig o straeon iasol i godi arswyd!

Ysbrydion Gwydir  

Rydym yn dechrau yng Nghastell Gwydir, maenordy canoloesol caerog ar gyrion Llanrwst, sy’n enwog am fod yn un o’r tai mwyaf arswydus yng Nghymru!

Mae safle Gwydir wedi’i feddiannu ers y 6ed ganrif ond daeth i rym yn nwylo teulu Wynn – uchelwyr Cymreig pwerus a dderbyniodd gymwynas a dylanwad gyda’r brenhinoedd Tuduraidd.  Mae’n awr yn westy moethus preifat ac mae’r preswylwyr a’r gwesteion yn adrodd nifer o ddigwyddiadau rhyfedd ac aruthrol!

Nid yw hyn yn ffenomenon newydd, fodd bynnag.  Mae gweithgarwch goruwchnaturiol wedi’i gofnodi yn y tŷ ers 19eg ganrif, gyda’r holl adroddiadau yn gyson o ran yr hyn sy’n digwydd a ble mae’n digwydd.

Dywed bod morwyn ifanc yn llechu yn Adain y Gogledd.  Mae ganddi arogl afiach o bydredd ac mae’r tymheredd yn gostwng pan fydd hi i’w gweld.  Er mwyn rhoi gwybod ei bod hi yno, bydd yn eich cyffwrdd ar eich ysgwydd!

Dywed hanes bod Syr John Wynn wedi hudo morwyn ond pan aeth yn feichiog fe’i lladdodd a chladdu ei chorff mewn wal.  Pan archwiliwyd y tŷ flynyddoedd yn ddiweddarach, canfuwyd twll mewn wal – lle bo’r arogl afiach ar ei gryfaf!

Mae rhai wedi clywed plant yn llefain yn yr adeilad pan nad oedd unrhyw blant o gwmpas, mae gan y castell ysbryd ci (canfu’r perchnogion presennol ysgerbwd ci yn y seler yn ystod y gwaith adnewyddu) ac mae sôn bod rhai wedi gweld gorymdeithiau yng ngolau ffaglau ar draws y lawnt.   Ond, peidiwch â gadael i hyn eich atal, mae Castell Gwydir yn lleoliad gwych i ymweld ag ef.  Mae’r tŷ a’r gerddi rhestredig Gradd I yn enghraifft wych o gelfyddyd Tuduraidd ac mae wedi’i leoli mewn man hardd 3 milltir y tu allan i Lanrwst.  Mae ar agor i’r cyhoedd rhwng mis Mawrth a mis Hydref.  Mae mynediad am ddim.

Dweud ‘bw!’  ym Metws  

Ni fyddwch yn synnu i glywed bod Syr John yn teithio dipyn ac mae ei straeon ysbryd yn ymestyn ymhell y tu hwnt i waliau Gwydir.

Mae sôn ei fod yn llechu yn y Rhaeadr Ewynnol, atyniad twristaidd poblogaidd ym Metws-y-Coed.  Yn ddiweddar bu archwilwyr dewr o dîm Dark Arts Paranormal yn ffilmio yn y rhaeadr a hawliwyd fod ganddynt ffilm o ddyn yn cerdded ger y rhaeadr.  Maent yn credu mai Syr John Wynn ydyw.  Yn ôl yr hanes, cadwyd ei ysbryd yma i gael ei ‘lanhau, ei buro a’i boeri arno gan y dyfroedd am byth am y gweithredoedd erchyll a wnaeth yn nyddiau ei fywyd’.

Ddim yn credu hyn?  Gwnewch benderfyniad eich hun drwy wylio’r ffilm yma.

Ond nid y Rhaeadr Ewynnol yw’r unig fan ag ysbrydion ym Metws-y-Coed.

Mae siop ddillad Anna Davies yng nghanol y dref a Gwesty’r Royal Oak yn hawlio eu bod wedi gweld ysbrydion a gweithgarwch ysbrydion drygionus ers yr 1960au.

Ychydig flynyddoedd yn ôl, taflwyd esgid at berchennog Anna Davies yn y storfa, ac fe ddigwyddodd yr un peth i’w fam yng nghyfraith ym 1956! Pan yn byw uwchben y siop, fe welodd hi ddrysau’n cau’n glep, gwrthrychau’n symud ac eitemau’n diflannu’n rheolaidd.

Yng Ngwesty’r Royal Oak drws nesaf, mae dynes mewn clogyn a lleian wedi’u gweld, mae teledu yn troi ymlaen ac yn diffodd heb i neb ei gyffwrdd, a dywed bod sawl ysbryd yn llechu yn y cynteddau.  Efallai eu bod yn westeion o’r dyddiau a fu a oedd wedi mwynhau cymaint nad ydynt yn gallu peidio ag ymweld – hyd yn oed ar ôl iddynt farw!

Conwy Iasol  

Mae gan Gastell Conwy, safle brwydrau gwaedlyd ac achosion creulon, yn llawn straeon hefyd.  Cyn adeiladu’r castell roedd Abaty Aberconwy ar safle gerllaw.  Trosglwyddodd Edward I y mynachod i Abaty Maenan i wneud lle ar gyfer ei gastell ond fe ymddengys bod rhai preswylwyr yn anfodlon gadael.  Mae straeon bod dau ffigwr mewn cwfl, mynachod o bosibl, yn ymddangos yn y castell.  Maent yn hofran heb symud, gan edrych fel eu bod yn arnofio yn yr awyr, ac nid oes ganddynt draed na nodweddion ar eu hwynebau.

Yn ddiweddar, mae llais heb gorff wedi bod yn dychryn ymwelwyr y castell.  Mae tîm Dark Arts Paranormal wedi recordio EVP (Ffenomenon Llais Trydanol) o ferch fach yn sibrwd “don’t tell them” – gwrandewch ar y clip sain i weld os ydych chi’n ei glywed.

Yng nghanol Conwy mae Plas Mawr, tŷ tref Elisabethaidd mawreddog.  Hwn oedd cartref Robert Wynn a’i deulu, masnachwyr cyfoethog a pherthnasoedd teulu Wynn Gwydir.  Dywed hanes fod gwraig feichiog Robert, Dorothy, a’i fab ifanc yn aros iddo ddychwelyd a bob nos roeddent yn mynd i’r tŵr uchaf i weld a allant weld eu harglwydd yn dychwelyd.

Un noson drasig, baglodd Dorothy ar y grisiau ac fe ddisgynnodd hithau a’i mab gan achosi anafiadau difrifol.  Galwodd yr aelwyd feddyg y teulu, ond fe gyrhaeddodd meddyg ifanc, rhyfedd a ddywedodd bod ei feistr wedi’i alw i rywle ar frys.  Canfu’r meddyg ifanc nad oedd yn ddigon profiadol; roedd yr anafiadau ymhell y tu hwnt i’w sgiliau cyfyngedig.  Ond bu i’r aelwyd ei atal rhag gadael gan gloi’r meddyg ifanc yn yr ystafell gyda Dorothy, ei baban yn y groth a’i mab ifanc.

Yn anffodus, bu farw’r teulu, ac aeth y meddyg, gan ofni am ei fywyd, i guddio yn y simnai rhag meistr y tŷ.  Pan ddychwelodd Robert roedd wedi’i lethu gan alar ac fe addawodd y byddai’n dial ar y meddyg ifanc.  Chwiliodd drwy’r tŷ cyfan ond nid oedd unrhyw ôl o’r meddyg.  Credir ei fod wedi cuddio a marw yn y rhwydwaith cymhleth o simneiau sy’n croesi ym Mhlas Mawr.

Mae ymwelwyr y tŷ yn honni eu bod wedi clywed sŵn clecian uwch eu pennau (y meddyg yn ceisio dianc o’i garchar llawn huddygl), sŵn traed, wynebau aneglur yn y ffenestr ac arogl tybaco cryf.  Ewch i’r Neuadd Fawr ac efallai y bydd Robert Wynn yn eich cyfarch â “helo” arswydus.

Mae digwyddiadau rhyfedd yng Nghei Conwy hefyd.  Mae’r Tŷ Lleiaf ym Mhrydain yn arogli’n gryf o ddŵr hallt a physgod pan gaiff ei agor yn y bore.  Nid yw’n synod felly ei fod yn gartref i bysgotwr ar un adeg – mae sôn bod ei ysbryd direidus yn profocio’r ymwelwyr ac yn tynnu ar eu dillad hefyd.

Ychydig ddrysau i lawr y lôn, mae’r Liverpool Arms yn gartref i ysbrydion hefyd.  Mae dyn gyda phlentyn bach ar ei ysgwyddau yn llechu yno – cyn landlord y dafarn a gollodd ei fab a foddodd yn yr afon yn yr 1930au.  Weithiau gellir gweld mynach sinistr yn cuddio y tu ôl i’r adeilad; credir ei fod yn arwydd o farwolaeth rhywun sy’n gysylltiedig â’r dafarn.

Interiors
Gwydir
Castles
Historic Sites

Os oes gennych chi straeon ysbryd am Ddyffryn Conwy, byddem wrth ein bodd yn eu clywed.  Yn y cyfamser, gobeithio na fyddwch yn cael hunllefau!

Lluniau, gyda diolch, gan: Grisiau Castell Gwydir, © Hawlfraint y Goron (2006) Croeso Cymru, cedwir pob hawl. Liverpool Arms yng Nghonwy, © Hawlfraint N Chadwick ac wedi’i drwyddedu i’w ailddefnyddio o dan y Drwydded Creative Commons hon.

Comments are closed.